MỘT SỐ TÀI LIỆU ĐẶC SẮC TRONG BỘ SƯU TẬP VIỆT MIỀN NAM
Bộ sưu tập sách Việt miền Nam là cách gọi những tài liệu được thư viện tiếp nhận từ miền Nam sau ngày đất nước thống nhất (năm 1975). Phông tài liệu Việt miền Nam được mở ra từ năm 1975 đến năm 1980 thì dừng bổ sung.
Các tài liệu Việt miền Nam có nội dung chủ yếu về khoa học xã hội và nhân văn, có một số tài liệu là sách văn học, một số cuốn triết học và lịch sử. Phần lớn trong số đó được xuất bản tại Sài Gòn từ năm 1955 đến 1975. Một số ít được xuất bản tại Hà Nội những năm 1950 nhưng lại được mua tại Sài Gòn. Tuy nhiên, trong số này, có không ít tài liệu đáng chú ý như:
- Bắc Thành địa dư chí/Nguyễn Đông Khê sao lục, Đặng Chu Kình d.- Sài Gòn: Phủ Quốc vụ khanh đặc trách văn hoá, 1969.-3 tập (VvN0000318, VvN0000313, VvN0000314).
Sơ lược thông tin tài liệu: Bắc thành địa dư trí được soạn dưới triều Minh Mạng (nhà Nguyễn), do tổng trấn Lê Công Chất chủ biên. Sau này, năm 1845 dưới thời Thiệu Trị (nhà Nguyễn), Nguyễn Đông Khê sao lục.
- Hồng Đức bản đồ/Bửu Cầm, Đỗ Văn Anh, Phạm Huy Thuý d., chú thích.- Sài Gòn.-1962 (VvN000408).
Sơ lược thông tin tài liệu: Hồng Đức bản đồ được in ra từ ảnh của vi ảnh lưu trữ tại Đông Dương văn khố (Tokyo, Nhật Bản) và EFEO (Sài Gòn). Các bản đồ trong tài liệu có kèm phiên âm và dịch nghĩa.
- Việt sử yếu/Hoàng Cao Khải.- Sài Gòn: Phủ Quốc Vụ khanh đặc trách văn hoá, 1971 (VvN0000229)
Sơ thông tin tài liệu: sách do Hoàng Cao Khải, đại thần nhà Nguyễn, làm Kinh lược sứ Bắc Kỳ, viết bằng chữ quốc ngữ. Sơ lược lịch sử Việt Nam một cách rõ ràng, kèm ý kiến cá nhân của tác giả bình luận về các sự kiện từ thời kỳ Hồng Bàng đến 1911.
- Hát bội Việt Nam/Huỳnh Khắc Dụng.- Sài Gòn: Kim Lai ấn quán, 1970 (VvN0000228)
- Hải Dương phong vật chí/Nguyễn Đình Diệm d..-Sài Gòn: Bộ Văn hoá Giáo dục và thanh niên, 1968 (VvN0000228)
Sơ thông tin tài liệu: sách do Trợ giáo Trần Đàm Trai thừa biên tập và năm 1968 được dịch giả Tô Nam Nguyễn Đình Diệm dịch và xuất bản.
- Tự Đức thánh chế văn tam tập/Bùi Tấn Niên d.-Sài Gòn, Phủ Quốc vụ khanh đặc trách văn hoá, 1973 (VvN0000352, VvN0000353, VvN0000527)
Sơ thông tin tài liệu: sách do vua Tự Đức biên soạn dạng thể thơ lục bát để dạy học chữ Hán thông qua chữ Nôm. Sách do dịch giả Bùi Tấn Niên dịch và in lần đầu tại Sài gòn năm 1973.
- Ngự chế Việt sử tổng vịnh/Tự Đức; Lê Xuân Giáo d.- Sài Gòn, Phủ Quốc vụ khanh đặc trách văn hoá 1970. (VvN0000361, VvN0000362, VvN0000363)
Sơ thông tin tài liệu: là hợp tuyển quốc sử diễn ca của vua Tự Đức được khắc in lần đầu năm 1874 và được dịch, in lần đầu sang chữ quốc ngữ bởi dịch giả Lê Xuân Giáo năm 1970.
- Minh Mệnh chính yếu.-Sài Gòn, Phủ Quốc vụ khanh đặc trách văn hoá, 1972-1974.-5 tập (VvN0000424, VvN0000425, VvN0000426, VvN0000427, VvN0000428)
Sơ thông tin tài liệu: Được Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn năm Minh Mệnh thứ 18 (1837). Nội dung ghi chép các việc lớn, nhỏ diễn ra dưới triều Minh Mệnh. Tài liệu được in năm Thành Thái thứ 9 (1897). Sách được dịch ra chữ quốc ngữ và in từ năm 1972 – 1974 tại miền Nam Việt Nam.
- Việt Nam ca trù biên khảo: Khảo cứu nghệ thuật văn chương và sưu tầm cổ tích lịch sử/Đỗ Bằng Đoàn, Đỗ Trọng Huề.-Sài Gòn, 1962 (VvN0000109)
Ngoài ra, trong phông tài liệu này, còn có các tác phẩm văn học như Bích Câu kỳ ngộ, Đồi gió hú, Trà hoa nữ, anh em nhà Karamarov, trùm tác phẩm văn học của nữ sĩ Đài Loan Quỳnh Dao. Bên cạnh đó, còn có nhiều tài liệu về các lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn của các nhà nghiên cứu cả hai miền trước 1975 như Nguyễn Hiến Lê, Toan Ánh, Vũ Bằng, Thanh Lãng, Nguyễn Đăng Thục, Lê Ngọc Trụ, Trần Đức Thảo…
Nhìn chung, những tài liệu đặc sắc đều rất có giá trị nghiên cứu cũng như khảo cứu. Chúng đều là những bản được dịch và in lần đầu tiên bằng chữ quốc ngữ. Cho đến hiện nay, một số cuốn đã được tái bản lại nhiều lần từ chính các bản in nói trên như Việt Nam ca trù biên khảo, Gia Định thành thông chí, Lịch sử triết học Phương Đông và cuốn Lịch sử tư tưởng Việt Nam của nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Thục, Tự Đức thánh chế văn tam tập, Minh Mệnh chính yếu…
Với mong muốn đưa những tài liệu có giá trị đặc sắc đến với quý độc giả, Thư viện KHXH xin được giới thiệu những tư liệu quý hiếm nói trên trong phông tài liệu Việt miền Nam.
ThS. Trần Thị Kiều Nga
