THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Trong giai đoạn hậu Xô Viết, sức mạnh kinh tế của nhà nước Nga đã suy giảm đến mức không còn đủ khả năng thực hiện những chức năng cơ bản nhất, như duy trì trật tự xã hội hay cung cấp các dịch vụ công thiết yếu cho người dân. Cuốn sách The Meltdown of the Russian State: The Deformation and Collapse of the State in Russia đưa ra một luận điểm đáng chú ý: những điểm yếu cố hữu của nhà nước Nga sau cải cách không chỉ bắt nguồn từ quá trình tan rã của Liên Xô, mà còn liên quan chặt chẽ tới vai trò then chốt – nhưng cũng đầy tranh cãi – của Tổng thống Boris Yeltsin trong giai đoạn chuyển giao.

Cuốn sách lập luận rằng chính mô hình cải cách ban đầu mà nước Nga lựa chọn đã khiến nhà nước rơi vào tình trạng yếu kém hơn nữa. Những cải cách này thiên về ngắn hạn, thiếu chiều sâu, và tạo điều kiện cho một bộ phận tinh hoa quản lý thao túng tài sản quốc gia, đặc biệt là tài nguyên thiên nhiên. Hệ quả là thay vì xây dựng một nhà nước pháp quyền mạnh mẽ, cải cách lại làm trầm trọng thêm sự rối loạn và bất ổn trong lòng bộ máy nhà nước.

Để làm rõ vấn đề, tác giả tiến hành so sánh kinh nghiệm của Nga với các quốc gia chuyển đổi khác như Cộng hòa Séc, Hungary, Ba Lan và Trung Quốc. Những nước này tuy cũng bước vào thời kỳ cải cách từ hệ thống Xã hội chủ nghĩa, nhưng họ không gặp phải sự sụp đổ sâu sắc về vai trò của nhà nước như tại Nga. Qua đó, cuốn sách gợi mở những bài học quan trọng về mô hình cải cách, vai trò của thể chế, và cách thức điều phối quyền lực trong bối cảnh chuyển đổi nền kinh tế.

Cuốn sách là một tài liệu tham khảo giá trị không chỉ đối với những ai quan tâm đến nước Nga hiện đại, mà còn dành cho các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách và sinh viên trong lĩnh vực chính trị, kinh tế và cải cách thể chế ở các quốc gia đang phát triển