THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Chuyển đổi AI toàn diện: Từ định hướng chính phủ đến hợp tác toàn cầu

Sáng 28/10/2026, tại TP. Quảng Ninh, Hội nghị bàn tròn Bộ trưởng với chủ đề “Phát triển kết nối thông minh, Quản trị AI, Kiến tạo chuyển đổi AI” chính thức diễn ra. Sự kiện là hoạt động trọng tâm nằm trong chuỗi Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 (VIDW 2026), do Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp cùng Ủy ban Nhân dân TP. Quảng Ninh tổ chức. Hội nghị quy tụ đông đảo các Bộ trưởng, Trưởng đoàn đại biểu quốc tế, Đại sứ, đại diện tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và các trường đại học hàng đầu trong khu vực cũng như thế giới.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Mặc dù AI tạo ra những cơ hội phát triển rất lớn, công nghệ này cũng đồng thời đặt ra những rủi ro và khoảng cách phát triển mới.

AI vì con người, cho tất cả mọi người

Mở đầu hội nghị, Bộ trưởng Bộ KH&CN Vũ Hải Quân nhấn mạnh trí tuệ nhân tạo (AI) giờ đây không còn dừng lại ở một công nghệ mới đơn thuần, mà đang làm thay đổi sâu sắc cách thức các nền kinh tế tăng trưởng, cách chính phủ phục vụ người dân, cũng như cách các quốc gia cạnh tranh và hợp tác. Mặc dù AI tạo ra những cơ hội phát triển rất lớn, công nghệ này cũng đồng thời đặt ra những rủi ro và khoảng cách phát triển mới.

“

Bộ trưởng khẳng định tầm nhìn chiến lược của Việt Nam: “AI vì con người, AI cho tất cả mọi người, do Việt Nam làm chủ và đồng sáng tạo cùng thế giới”. Bộ trưởng Vũ Hải Quân nêu rõ ba ưu tiên có mối liên hệ gắn kết chặt chẽ của hội nghị năm nay. Thứ nhất, kết nối thông minh là nền tảng cốt lõi. Trí tuệ nhân tạo không thể phát triển nếu thiếu các mạng lưới an toàn, năng lực tính toán mạnh mẽ, dữ liệu chất lượng và hạ tầng số đáng tin cậy. Những nguồn lực này không nên chỉ dành riêng cho các doanh nghiệp lớn hay nền kinh tế phát triển, mà cần được tiếp cận rộng rãi với chi phí hợp lí, an toàn và tiết kiệm năng lượng. Mục tiêu cốt lõi là kết nối con người, dữ liệu, hệ thống và ý tưởng để tạo ra tri thức cùng giá trị mới.

Hội nghị quy tụ đông đảo các Bộ trưởng, Trưởng đoàn đại biểu quốc tế, Đại sứ, đại diện tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và các trường đại học hàng đầu trong khu vực cũng như thế giới.

Thứ hai, quản trị tốt sẽ tạo dựng niềm tin. Các quy định pháp lý cần rõ ràng, thiết thực và dựa trên từng mức độ rủi ro nhằm khuyến khích thử nghiệm có trách nhiệm, đồng thời bảo đảm an toàn, an ninh mạng, quyền riêng tư và trách nhiệm giải trình khi dữ liệu xuyên biên giới.

Thứ ba, sự chuyển đổi phải mang lại kết quả thực chất. Giá trị của công nghệ không đo bằng số lượng dự án thí điểm hay mô hình mới, mà đo bằng chất lượng dịch vụ công tốt hơn, năng suất cao hơn và chất lượng cuộc sống người dân được cải thiện.

Bộ trưởng khẳng định Việt Nam xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực chủ yếu của mô hình tăng trưởng mới. Tầm nhìn chiến lược của Việt Nam là: “AI vì con người, AI cho tất cả mọi người, do Việt Nam làm chủ và đồng sáng tạo cùng thế giới”. Việt Nam tập trung vào ba cam kết lớn: tăng cường năng lực quốc gia (bao gồm hạ tầng, năng lực tính toán, dữ liệu, mô hình AI tiếng Việt và nhân lực); xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo cởi mở với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox); và mở rộng hợp tác quốc tế bình đẳng.

Tiếp nối bài phát biểu khai mạc, Cục trưởng Cục Công nghiệp CNTT Nguyễn Khắc Lịch trình bày chi tiết bốn điểm thực tiễn triển khai của Việt Nam. Việt Nam ban hành Chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030, tầm nhìn 2045, hướng tới mục tiêu đưa kinh tế AI chiếm khoảng 6% GDP và đứng trong top 3 ASEAN về nghiên cứu.

Về thể chế, Việt Nam ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo, phân loại hệ thống AI theo ba mức rủi ro (cao, trung bình, thấp) và ban hành Khung đạo đức AI quốc gia. Về năng lực, Việt Nam phấn đấu đạt công suất tính toán khoảng 560 EFLOPS (BF16), phát triển ít nhất 8 mô hình AI tiếng Việt và đào tạo kĩ năng cho hàng triệu lao động. Đến ngày 26/10/2026, hai nền tảng AI đã triển khai tại toàn bộ 24 bộ, ngành trung ương và 34 tỉnh, thành phố, cấp 717.000 tài khoản phục vụ cán bộ công chức với t lệ phản hồi tích cực đạt 95%.

Kinh nghiệm quốc tế về chuyển đổi AI và quản trị an toàn

Tại phiên thảo luận, đại biểu các nước đã chia sẻ nhiều bài học thực tiễn phong phú. Bà Lucy Poole, đại diện Cơ quan Chuyển đổi Số Australia (DTA), chia sẻ Kế hoạch AI cho Dịch vụ Công cộng Australia tập trung vào ba trụ cột: Niềm tin, Con người và Công cụ. Australia duy trì trung tâm đăng ký công khai các tuyên bố minh bạch, sử dụng Công cụ Đánh giá Tác động AI và vận hành Ủy ban Đánh giá AI độc lập để thẩm định các đề xuất có rủi ro cao hoặc phức tạp.

Bà Lucy Poole, đại diện Cơ quan Chuyển đổi Số Australia (DTA).

Đến từ Hàn Quốc, Tiến sĩ Deuk Jung Kim, Phó Chủ tịch Cơ quan Xúc tiến Công nghiệp IT Quốc gia (NIPA), giới thiệu bài tham luận về việc chuyển hóa chính sách thành hiện thực công nghiệp. Hàn Quốc triển khai năm hành động hiệu quả: hỗ trợ năng lực tính toán GPU công cho hơn 5.200 tổ chức; vận hành chương trình Voucher AI, Dữ liệu, Đám mây giúp tăng 19 lần số lượng doanh nghiệp cung cấp giải pháp AI từ 150 lên 2.811 doanh nghiệp; xây dựng “Đập dữ liệu” (AI Hub) biến dữ liệu huấn luyện thành tiện ích công cộng; phát triển Mô hình nền tảng AI có chủ quyền; và đào tạo nhân lực song song giữa đại học và doanh nghiệp. Hàn Quốc cũng đang triển khai ba Đại dự án quốc gia gồm bán dẫn, AI vật lí và trung tâm dữ liệu AI.

Ông Chun Vat, đại diện Bộ Bưu chính Viễn thông Campuchia.

Ông Chun Vat, đại diện Bộ Bưu chính Viễn thông Campuchia, thông tin về bước chuyển mình theo Chiến lược Ngũ giác. Campuchia mở rộng phủ sóng 4G đạt hơn 96% dân số và chính thức triển khai 5G từ đầu năm 2026. Thực hiện Chiến lược AI quốc gia 2025-2030, Campuchia tập trung phát triển AI tin cậy, lấy con người làm trung tâm, tiêu biểu là mô hình ngôn ngữ tiếng Khmer (KIDAI-A) và cam kết nâng cao kỹ năng cho 100.000 chuyên gia số.

Thứ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào Keovisouk Solaphom.

Thứ trưởng Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào Keovisouk Solaphom nhấn mạnh chuyển đổi số là ưu tiên quốc gia do Ủy ban Quốc gia về Chuyển đổi Số chỉ đạo. Lào tích hợp AI vào hệ thống e-Office, G-Chat, đồng thời hợp tác với Trung Quốc phát triển mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Lào. Lào phối hợp với Unitel mở rộng 4G tới 140 làng chưa có sóng và hợp tác với VNPT hoàn thành đường cáp quang xuyên biên giới, Cổng dịch vụ công quốc gia và Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Bà Inarukundo Francine, đại diện Burundi.

Đại diện Burundi, bà Inarukundo Francine khẳng định công nghệ là động lực cho Tầm nhìn phát triển Burundi 2040-2060. Burundi thành lập Ủy ban Quốc gia về Số hóa Dịch vụ Công, phê duyệt Chiến lược Quản trị Dữ liệu Quốc gia và ban hành Luật Bảo vệ Dữ liệu Cá nhân năm 2026. Bà đánh giá cao thương hiệu Lumitel của Viettel tại Burundi và sự ra đời của hệ thống thanh toán tức thời BurundiPay.

Cam kết hợp tác đa phương và hạ tầng công nghệ bền vững

Bà Renate Nikolay, đại diện Liên minh Châu Âu (EU), gửi phát biểu từ Brussels chúc mừng hội nghị và nhắc lại cột mốc EU và Việt Nam nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 1/2026. EU thúc đẩy “Con đường thứ ba cho AI” nhằm cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền con người. Thông qua Chiến lược Số Quốc tế và sáng kiến Global Gateway, EU sẵn sàng hợp tác với Việt Nam về hạ tầng kết nối an toàn, 5G, bán dẫn và phát triển kỹ năng số.

Đại diện Phái đoàn Ngoại giao Hoa Kỳ, Đại sứ Jennifer Wicks đánh giá cao quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện trong hợp tác công nghệ tiên tiến như siêu trí tuệ (SI), bán dẫn, điện toán đám mây. Bà khuyến khích Việt Nam xây dựng quy định minh bạch, bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định cho các trung tâm dữ liệu. Các doanh nghiệp Mỹ như SpaceX (Starlink chính thức vận hành tại Việt Nam năm 2026) và Amazon (Amazon Leo) đang tích cực hợp tác, đưa internet vệ tinh quỹ đạo thấp đến các cộng đồng vùng sâu vùng xa.

Sự kiện không chỉ ghi dấu những trao đổi kinh nghiệm chuyên sâu mà còn mở ra các chương trình hợp tác thiết thực, khẳng định vai trò lãnh đạo của Chính phủ trong việc kiến tạo tương lai công nghệ an toàn, bao trùm và bền vững.

Nam Phong

Nguồn: https://1thegioi.vn/chuyen-doi-ai-toan-dien-tu-dinh-huong-chinh-phu-den-hop-tac-toan-cau-260562.html