THẦN SẮC HÁN NÔM – HỒN CỐT CỦA LÀNG MẠC VIỆT NAM XƯA

24/08/2026
22 lượt xem

Tại Thư viện Khoa học xã hội hiện lưu giữ một bộ sưu tập tư liệu đặc biệt: các bản kê khai thần sắc bằng chữ Hán Nôm. Bộ sưu tập cung cấp nhiều thông tin về địa danh, đơn vị hành chính, sắc phong, văn bia và các thiết chế tín ngưỡng như đình, chùa, đền, miếu của làng xã Việt Nam trước năm 1945.


Theo số liệu thống kê của Thư viện Khoa học xã hội, bộ sưu tập hiện có 4.221 bản, chủ yếu được lập từ năm 1911 đến năm 1919, dưới triều Nguyễn, từ thời vua Duy Tân đến thời vua Khải Định. Tài liệu được in hoặc chép tay bằng bút lông trên giấy dó, nội dung được trình bày bằng chữ Hán Nôm. Các bản kê khai ghi số lượng sắc phong của từng làng, ngày tháng và triều đại ban sắc, số lượng sắc phong theo từng triều đại, cùng thông tin về văn bia, thời điểm lập bia và từ đường dòng họ. Bản kê khai có thể được lập ở cấp làng, xã, tổng, huyện hoặc phủ. Đối với từng loại hình tư liệu, người kê khai phải ghi rõ tình trạng còn hay không còn, có xác nhận của lý trưởng, chánh tổng hoặc người đứng đầu đơn vị hành chính tương ứng.

 

Bộ sưu tập thần sắc Hán Nôm là nguồn tư liệu quý hiếm, có giá trị đối với cơ quan quản lý văn hóa, các nhà nghiên cứu, địa phương và dòng họ ở Việt Nam. Những thông tin trong các bản kê khai giúp khảo cứu, đối chiếu và xác minh các vấn đề liên quan đến lịch sử làng xã, tín ngưỡng, thờ tự và dòng họ. Trong trường hợp bản gốc tại địa phương đã thất lạc hoặc hư hỏng, các bản sao sắc phong và tư liệu kèm theo trong hồ sơ kê khai có thể trở thành nguồn chứng cứ quan trọng phục vụ việc nhận diện và bảo tồn di sản văn hóa.

 

Nhằm đưa nguồn tư liệu quý đến gần hơn với công chúng, Thư viện Khoa học xã hội tổ chức phục vụ tra cứu và cung cấp bản sao theo quy định cho các cơ quan, địa phương, dòng họ và nhà nghiên cứu. Hoạt động này góp phần khai thác hiệu quả giá trị của bộ sưu tập, đồng thời hỗ trợ công tác nghiên cứu, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa làng xã Việt Nam.