THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

VŨ HÙNG CƯỜNG 

Một số định hướng ưu tiên thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực khoa học xã hội  và nhân văn ở tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2026-2030 nhằm đạt được mục tiêu tăng trưởng hai con số

Tóm tắt: Dự thảo Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đặt ra mục tiêu tăng trưởng hai con số cho giai đoạn 2026-2030 nhằm đưa Việt Nam bứt ra khỏi bẫy thu nhập trung bình. Trong bối cảnh trình độ phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương không đồng đều, đa số các tỉnh còn phụ thuộc lớn vào ngân sách nhà nước, gánh nặng tăng trưởng được giao trọng trách cho một số địa phương chủ lực, trong đó có tỉnh Quảng Ninh. Điều này đặt ra yêu cầu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải phát huy vai trò đột phá quan trọng hàng đầu để đưa tỉnh Quảng Ninh phát triển tăng tốc, bứt phá, bền vững, giàu mạnh trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

CHÍNH TRỊ HỌC

TRỊNH THỊ KIM THOA 

Kế thừa tư tưởng dân chủ của V.I. Lenin để xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Tóm tắt: Trong kho tàng di sản tư tưởng mà V.I. Lenin để lại cho nhân loại, tư tưởng dân chủ chiếm một vị trí đáng kể và có ý nghĩa lý luận, thực tiễn vô cùng sâu sắc. Bài viết phân tích tư tưởng Lenin về vấn đề dân chủ, quá trình tiếp thu và vận dụng kế thừa những tư tưởng này ở Việt Nam, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm phát huy nền dân chủ ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.

QUAN HỆ QUỐC TẾ

NGUYỄN XUÂN CƯỜNG, PHÍ THỊ HỒNG MINH 

Kiến trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang định hình trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung

Tóm tắt: Với vai trò là không gian địa chiến lược do Mỹ và đồng minh thúc đẩy, kiến trúc khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang định hình với các xu hướng đa hướng, đa tầng và ngày càng chia rẽ. Trong khi Mỹ tăng cường nâng cấp cấu trúc liên minh trục - nan hoa thành hệ thống mạng lưới thông qua các cơ chế hợp tác nhóm, thì Trung Quốc cổ vũ chủ nghĩa đa phương, đồng thời tìm cách lôi kéo các nước Nam Bán cầu tham gia các sáng kiến mới liên kết với đại chiến lược Vành đai và Con đường. Trong một thế giới gia tăng phân cực, vai trò trung tâm của ASEAN đang đối mặt nhiều thách thức. Dù vậy, nỗ lực tăng cường liên kết của các trung cường và quá trình tái cấu trúc hệ thống toàn cầu cũng mang lại các cơ hội kinh tế - chính trị nhất định cho các quốc gia trong khu vực tham gia định hình một trật tự khu vực mới.

DÂN TỘC HỌC

LÊ HẢI ĐĂNG, VI VĂN AN 

Bảo tồn và phát huy nguồn lực văn hóa vật thể trong phát triển du lịch cộng đồng của người Lô Lô đen ở xóm Khuổi Khon, xã Kim Cúc, tỉnh Cao Bằng

Tóm tắt: So với các điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng ở một số tỉnh miền núi phía Bắc như bản Cát Cát (Sa Pa), bản Lác (Mai Châu), bản Cang Mường (Văn Chấn)... thì du lịch cộng đồng của người Lô Lô Đen ở xóm Khuổi Khon, xã Kim Cúc (nay là xã Hưng Đạo) tỉnh Cao Bằng được hình thành khá muộn. Mặc dù có một số lợi thế nhất định (như cảnh đẹp, khí hậu mát mẻ, văn hóa bản địa độc đáo, người dân thân thiện...), song du lịch cộng đồng nơi đây mới chỉ đang trong quá trình bước đầu khởi phát xây dựng. Trên cơ sở những tư liệu thu thập được trong đợt điền dã vào tháng 4/2025, bài viết đề cập tới cách bảo tồn và phát huy nguồn lực văn hóa vật thể trong phát triển du lịch cộng đồng của người Lô Lô đen ở xóm Khuổi Khon, xã Kim Cúc, huyện Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng.

PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

NGUYỄN THỊ LÊ 

Một số chính sách đối với chuỗi cung ứng tài nguyên khoáng sản chiến lược của Hoa Kỳ

Tóm tắt: Chuỗi cung ứng các tài nguyên chiến lược, ví dụ như đất hiếm, đang có nhiều biến động trên phạm vi toàn cầu do sự cạnh tranh địa chính trị mạnh mẽ về quyền tiếp cận khoáng sản chiến lược. Hoa Kỳ với tư cách là một trong những cường quốc có tiềm năng và công nghệ khai khoáng hàng đầu đang có những chính sách ảnh hưởng sâu rộng đến chuỗi cung ứng tài nguyên chiến lược toàn cầu. Bài viết khái quát nhu cầu cung ứng về tài nguyên khoáng sản chiến lược của Hoa Kỳ hiện nay và một số chính sách đối nội, đối ngoại của nước này nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc quá mức vào nguồn cung Trung Quốc.

TÔN GIÁO HỌC

VŨ THỊ HÀ 

Luật tục, thiết chế cộng đồng và bảo vệ rừng thiêng của người Pu Péo: Một mô hình sinh thái – văn hóa đặc trưng vùng biên

Tóm tắt: Bài viết tập trung khảo sát và phân tích trường hợp người Pu Péo, một dân tộc rất ít người ở xã Phố Là, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang cũ, nay là xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, trong thực hành bảo vệ rừng thiêng thông qua hệ thống luật tục và thiết chế cộng đồng. Rừng thiêng của người Pu Péo, nơi trú ngụ của thần rừng và linh hồn tổ tiên, được bảo vệ nghiêm ngặt bởi các quy ước truyền thống, được duy trì bởi các thiết chế như trưởng làng (Pên mô) và thầy cúng (Piềng hộ nụt). Lễ cúng rừng tổ chức hằng năm không chỉ mang tính nghi lễ mà còn tái lập trật tự cộng đồng, góp phần bảo tồn sinh thái bền vững. Mô hình quản trị rừng dựa vào tín ngưỡng - luật tục của người Pu Péo là minh chứng sinh động cho khả năng quản trị tài nguyên từ bên trong cộng đồng.

VĂN HÓA / VĂN HỌC

NGUYỄN THỊ THÚY HẠNH 

Dịch thuật và tiếp nhận tiểu thuyết đương đại Trung Quốc ở Việt Nam sau Đổi mới

Tóm tắt: Bài viết khảo sát quá trình dịch thuật và tiếp nhận tiểu thuyết đương đại Trung Quốc tại Việt Nam kể từ sau công cuộc Đổi mới (1986) trong mối liên hệ giữa chính sách văn hóa, bối cảnh xã hội và thị trường xuất bản. Trên cơ sở tiếp cận dịch thuật như một thực hành liên văn hóa, bài viết phân tích ba phương diện chính này; từ đó chỉ ra hoạt động dịch thuật tiểu thuyết Trung Quốc phản ánh những chuyển biến trong quan hệ ngoại giao văn hóa giữa Việt Nam - Trung Quốc, gắn liền với tác động của toàn cầu hóa, sự đổi mới cơ chế xuất bản và sự thay đổi thị hiếu thẩm mỹ của độc giả Việt Nam thời kỳ mới. Quá trình dịch thuật và tiếp nhận tiểu thuyết văn học Trung Quốc đương đại cho thấy sự điều chỉnh linh hoạt nhằm thích ứng với bối cảnh bản địa, đồng thời góp phần tái cấu trúc nền văn học Việt Nam theo hướng hiện đại hóa.

GIỚI THIỆU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHXH

Lương Tuyết Mai. Hoạt động kinh tế trong vùng giải phóng ở Nam Bộ thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1960 - 1975) 

THÔNG TIN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC

• Tọa đàm khoa học: Phát triển con người bền vững quyết định vận mệnh quốc gia 

GIỚI THIỆU SÁCH MỚI TẠI THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI