THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

LÊ VĂN LỢI

Khoa học xã hội và nhân văn trong kỷ nguyên mới: Vai trò tư vấn chiến lược và yêu cầu nâng cao năng lực dưới sự lãnh đạo của Đảng

Tóm tắt: Khoa học xã hội và nhân văn luôn được coi là công cụ tư tưởng sắc bén, vũ khí lý luận không thể thiếu và trên thực tế đã có những đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tuy nhiên, kỷ nguyên mới với những yêu cầu rất cao đang đòi hỏi khoa học xã hội và nhân văn phải tiếp tục đổi mới, phát huy tốt hơn nữa vai trò tư vấn chiến lược, tham gia sâu hơn vào quá trình thiết kế và thực thi chính sách. Trên cơ sở phân tích vai trò tư vấn chiến lược của khoa học xã hội và nhân văn trong kỷ nguyên mới, bài viết bước đầu đưa ra một số định hướng nâng cao chất lượng của lĩnh vực này dưới sự lãnh đạo của Đảng, tập trung vào: tăng cường, đổi mới sự lãnh đạo của Đảng; đổi mới thể chế và cơ chế quản lý khoa học; xây dựng đội ngũ nhà khoa học đủ tầm, đủ lực; tăng cường đầu tư chiến lược và hội nhập quốc tế; thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới phương pháp nghiên cứu.

HỢP TÁC QUỐC TẾ

NGUYỄN THỊ HẢI YẾN, NGUYỄN XUÂN TRUNG 

Sự va chạm giữa Chủ nghĩa giao dịch Trump 2.0 và Chủ nghĩa đa phương Trung Quốc: Tái định hình cấu trúc an ninh khu vực và hàm ý cho Việt Nam

Tóm tắt: Bài viết phân tích sự va chạm chiến lược giữa Chủ nghĩa giao dịch của chính quyền Trump 2.0 và tham vọng kiến tạo trật tự song song của Trung Quốc thông qua ba sáng kiến toàn cầu (GSI, GDI, GCI). Dựa trên khung lý thuyết Chủ nghĩa hiện thực tân cổ điển và Chiến lược phòng ngừa, nghiên cứu làm rõ sự đứt gãy của hệ thống liên minh truyền thống và sự hình thành cấu trúc an ninh khu vực phân mảnh. Đặc biệt, bài viết nhận diện thế lưỡng nan chiến lược đối với Việt Nam: rủi ro trừng phạt thuế quan từ Hoa Kỳ và sức ép an ninh - hạ tầng từ Trung Quốc.Từ đó, nghiên cứu đề xuất Việt Nam cần nâng cao sự tự chủ chiến lược bằng nỗ lực thích ứng chủ động, kết hợp ngoại giao thực dụng và đa dạng hóa sâu sắc để tối đa hóa không gian tự chủ trong bối cảnh mới.

VĂN HỌC

NGUYỄN MẠNH HOÀNG 

Đặc điểm dòng thơ văn các chúa Trịnh

Tóm tắt: Không chỉ là những nhà chính trị, quân sự tài ba, các chúa Trịnh như Trịnh Căn (1633-1709), Trịnh Cương (1686-1729), Trịnh Doanh (1720-1767), Trịnh Sâm (1739-1782) còn là những tác gia văn học tiêu biểu thời Lê Trung hưng, có nhiều tác phẩm giá trị tạo nên dòng thơ văn các chúa Trịnh. Thơ văn của các chúa Trịnh được sáng tác không chỉ nhằm mục đích thưởng ngoạn mà còn đảm nhiệm những chức năng chính trị - xã hội quan trọng, là công cụ biểu trưng quyền lực và giáo hóa đạo đức. Bài viết phân tích một số đặc điểm của dòng thơ văn các chúa Trịnh nhằm góp phần khẳng định giá trị của một dòng văn học cung đình độc đáo trong lịch sử văn học Việt Nam thời trung đại.

SỬ HỌC

LÊ QUANG CHẮN

Suy nghĩ về truyện “Khai thiên, Trấn quốc, Trung phụ, Tá dực Đại vương” trong sách Việt điện u linh

Tóm tắt: Truyện “Khai thiên, Trấn quốc, Trung phụ, Tá dực Đại vương” trong sách “Việt điện u linh” kể về thần thổ địa ở Đằng Châu (nay thuộc tỉnh Hưng Yên), đó chính là Phạm Phòng Át/Phạm Bạch Hổ. Khi chưa lên ngôi, Khai Minh vương Lê Long Đĩnh thường dạo thuyền qua vùng này và ghé thăm đền thờ thần. Trước sự linh thiêng của vị thần trong đền, ông thử thách bằng cách cầu cho “nửa sông mưa, nửa sông tạnh” và điều đó đã ứng nghiệm. Cảm phục uy linh, Khai Minh vương cho sửa sang đền thờ, nhân dân trong vùng ca tụng và thờ thần. Sau khi vua Lê Đại Hành mất (năm 1005), Khai Minh vương đến đền cầu mộng, được dị nhân ngâm thơ báo điểm thành công và thái bình trong 5 năm. Sau khi lên làm vua, Lê Long Đĩnh đổi Đằng Châu thành phủ Thái Bình và phong thần là Khai thiên Thành hoàng Đại vương. Đến thời Trần, thần tiếp tục được gia phong các mỹ tự Trấn quốc, Trung phụ, Tá dực.

PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

LƯU THỊ THU THỦY 

Phát triển du lịch xanh tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp

Tóm tắt: Hiện nay, du lịch xanh (Green Tourism) đã và đang trở thành một xu hướng quan trọng trong phát triển du lịch. Du lịch xanh vừa góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên, giúp cân bằng, duy trì môi trường, đồng thời thúc đẩy phát triển bền vững. Bài viết đánh giá thực trạng du lịch xanh tại Việt Nam dựa trên các công trình nghiên cứu và văn bản chính sách giai đoạn 2017-2025. Kết quả nghiên cứu cho thấy, hệ thống chính sách đang dần hoàn thiện nhưng thực thi còn chồng chéo; các sản phẩm du lịch xanh phát triển đa dạng nhưng còn manh mún, thiếu nhân lực quản trị chuyên sâu và bộ chỉ số đo lường thống nhất. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số nhóm giải pháp trọng tâm về hành lang pháp lý, nguồn lực ngân sách, tiêu chuẩn kỹ thuật và chuỗi cung ứng xanh nhằm thúc đẩy ngành du lịch xanh theo hướng tăng trưởng bền vững.

LUẬT HỌC

TRƯƠNG THỊ THU TRANG, ĐẶNG TRẦN THANH NGỌC 

Bảo hộ các đổi mới liên quan đến công nghệ trí tuệ nhân tạo thông qua pháp luật sở hữu trí tuệ của Liên minh Châu Âu và gợi mở cho Việt Nam

Tóm tắt: Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc hoạt động đổi mới sáng tạo và khai thác tri thức trên phạm vi toàn cầu, khi các hệ thống trí tuệ nhân tạo ngày càng tham gia trực tiếp vào quá trình sáng tạo và phát minh. Thực tiễn này đặt ra những thách thức căn bản đối với pháp luật sở hữu trí tuệ vốn được xây dựng trên nền tảng chủ thể sáng tạo là con người. Bằng phương pháp thu thập tài liệu, phân tích, tổng hợp và luật học so sánh, bài viết phân tích cách thức Liên minh Châu Âu bảo hộ các đổi mới liên quan đến trí tuệ nhân tạo thông qua pháp luật sở hữu trí tuệ, từ đó gợi mở một số định hướng để Việt Nam có thể tham khảo hoàn thiện pháp luật nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo và bảo đảm cân bằng lợi ích trong bối cảnh chuyển đổi số và kinh tế tri thức.

GIỚI THIỆU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHXH&NV

Ngô Thanh Dung. Biểu tượng nghệ thuật trong thơ Nôm đường luật 60

THÔNG TIN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC

• Lễ khai trương “Góc Ấn Độ” 

• Tuần lễ hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

GIỚI THIỆU SÁCH MỚI TẠI THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI