THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VÕ MINH TẬP, TRẦN THANH HẬU

Xung đột ở Sudan hiện nay: Nguyên nhân, hệ lụy và vai trò của cộng đồng quốc tế

Tóm tắt: Cuộc xung đột giữa hai lực lượng an ninh chính của Sudan là Lực lượng vũ trang Sudan (SAF) và Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) bùng nổ vào tháng 4/2023 và kéo dài cho đến nay xuất phát từ việc tranh giành quyền lực kể từ khi hai lực lượng này cùng nhau lật đổ nhà độc tài Omar al-Bashir vào năm 2019. Cuộc xung đột đã làm cho hàng nghìn người thiệt mạng và bị thương, hàng triệu người phải rời khỏi đất nước, dẫn đến thảm họa nhân đạo sâu sắc, có thể lan rộng ra các nước láng giềng và tác động đến các chủ thể quốc tế. Bài viết tập trung làm rõ các nguyên nhân, diễn biến và hậu quả của cuộc xung đột, từ đó đánh giá vai trò của cộng đồng quốc tế trong việc giải quyết cuộc xung đột và triển vọng của vấn đề này.

TRIẾT HỌC

VŨ THỊ MAI LƯƠNG

Tư tưởng nữ quyền của Đạm Phương và Simone De Beauvoir: Những điểm tương đồng và khác biệt

Tóm tắt: Đạm Phương và Simone de Beauvoir đều là những nhân vật tiên phong trong phong trào nữ quyền tại Việt Nam và Pháp, dù họ đến từ các bối cảnh văn hóa và lịch sử khác nhau. Thông qua việc so sánh hệ tư tưởng nữ quyền của hai nhà tư tưởng nổi tiếng này qua lăng kính bối cảnh lịch sử và văn hóa của Việt Nam và Pháp, bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thừa nhận cả điểm tương đồng và khác biệt trong trải nghiệm và quan điểm của phụ nữ trên toàn thế giới để thúc đẩy sự hiểu biết toàn diện hơn về chủ nghĩa nữ quyền.

XÃ HỘI HỌC

TRẦN THỊ MINH THI

Đặc điểm lao động, việc làm của phụ nữ dân tộc thiểu số: Thực trạng và khuyến nghị chính sách

Tóm tắt: Sử dụng kết quả Điều tra quốc gia về bình đẳng giới năm 2024, bài viết phân tích khác biệt giới và dân tộc trong lao động, việc làm, chỉ ra những rào cản về vị thế và chất lượng việc làm của phụ nữ dân tộc thiểu số hiện nay, từ đó đề xuất những khuyến nghị chính sách.

TÔN GIÁO HỌC

NGUYỄN NGỌC QUỲNH, NGUYỄN THỊ QUẾ HƯƠNG

Chuyển đổi đức tin trong đời sống tôn giáo của người Khmer ở vùng Tây Nam Bộ

Tóm tắt: Đối với người Khmer, Phật giáo là tôn giáo truyền thống, từ lâu đã hòa quyện vào văn hóa tộc người, trở thành yếu tố cốt lõi trong văn hóa của tộc người này; ngôi chùa từ lâu đã trở thành biểu tượng “hồn cốt” của người Khmer. Người ta thường đồng nhất người Khmer là tín đồ của Phật giáo Nam tông, tuy nhiên trên thực tế không phải mọi người Khmer ở vùng Tây Nam Bộ đều theo Phật giáo Nam tông, trong lịch sử và trong thời gian gần đây. Do nhiều nguyên nhân khác nhau mà một số người Khmer đã gia nhập các tôn giáo khác có mặt trên vùng đất Nam Bộ. Bài viết làm rõ tình hình chuyển đạo, cải đạo của người Khmer sang Công giáo, Tin Lành thời gian qua.

LUẬT HỌC

NGUYỄN MINH TUẤN

Lập luận dựa trên án lệ: Kinh nghiệm quốc tế và bài học đối với Việt Nam

Tóm tắt: Lập luận dựa trên án lệ là dạng lập luận phổ biến và quan trọng nhất của lập luận pháp lý (legal reasoning). Lập luận dựa trên án lệ có nhiều loại, bao gồm lập luận dựa trên án lệ bắt buộc, lập luận dựa trên án lệ có tính thuyết phục, lập luận thay thế án lệ, lập luận dựa trên án lệ tương phản và lập luận dựa trên án lệ tương đồng. Trong số những loại lập luận này, lập luận dựa trên án lệ tương đồng là phổ biến nhất. Bài viết xem xét, phân tích, đánh giá về các loại lập luận này từ kinh nghiệm quốc tế, thông qua việc lập luận từ những vụ án cụ thể, từ đó đưa ra một số gợi mở trong việc áp dụng, phát triển phương pháp này, đặc biệt đối với lập luận pháp lý trong án lệ ở Việt Nam hiện nay.

VĂN HÓA HỌC

VŨ HỒNG NHI

Múa rối cạn Bảo Hà: Tinh hoa nghề tạc tượng

Tóm tắt: Múa rối cạn và tạc tượng là hai nghề truyền thống nổi tiếng, lâu đời ở làng Bảo Hà, xã Đồng Minh, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng. Nghệ thuật múa rối cạn Bảo Hà rất độc đáo, con rối được tạo hình và chạm khắc tinh xảo theo phong cách tả thực, làm nổi bật tính cách của nhân vật. Khi biểu diễn, nghệ nhân sử dụng que trong để điều khiển, do đó cử động của con rối hết sức tự nhiên, sống động và hấp dẫn. Bài viết giới thiệu quá trình hình thành múa rối cạn Bảo Hà, diễn giải những yếu tố tạo nên đặc trưng trong nghệ thuật tạo hình và điều khiển con rối trên cơ sở của nghề tạc tượng.

VĂN HỌC

LÊ THỊ HƯƠNG THỦY

Văn học Việt Nam đầu thế kỷ XXI: Tiếp cận từ bình diện tác giả

Tóm tắt: Với sự tác động của đời sống xã hội, bối cảnh văn hóa, sự kế tục và tiếp nối của các thế hệ người viết, không gian sống và viết, ý thức của chủ thể sáng tác, đội ngũ tác giả, mỗi giai đoạn văn học sẽ có những đặc thù riêng. Tiếp cận văn học những thập niên đầu thế kỷ XXI từ bình diện tác giả có thể thấy được những đặc điểm của đời sống sáng tác, sự phản chiếu của ý thức nghệ thuật, những thực hành sáng tạo đến đời sống văn học trong không gian văn hóa có những điều kiện và cơ chế văn hóa xã hội cụ thể. Bài viết tìm hiểu bình diện tác giả trong văn học Việt Nam đầu thế kỷ XXI, từ đó nhận diện một số đặc điểm của đời sống văn học với sự chi phối từ đặc điểm của chủ thể sáng tác.

GIỚI THIỆU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHXH&NV

Tạ Thu Thủy. Tư tưởng thị tài trong thơ trung đại Việt Nam

THÔNG TIN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC

• Hội thảo khoa học: Phát triển nguồn nhân lực trong xã hội số

GIỚI THIỆU SÁCH MỚI TẠI THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI