THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG

VŨ HÙNG CƯỜNG

Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam với sứ mệnh phụng sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Tóm tắt: Thành lập từ năm 1953, trải qua 72 năm hình thành và phát triển, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã có nhiều đóng góp nổi bật trong nghiên cứu lịch sử dân tộc và cội nguồn văn hóa; cung cấp luận cứ khoa học và tư vấn chính sách trong xác định mô hình và định hướng con đường phát triển; đảm bảo phát triển bền vững, chủ quyền lãnh thổ và an ninh quốc gia; chủ động hội nhập quốc tế đồng thời với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giá trị văn hóa dân tộc. Những thành tựu, đóng góp của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã khẳng định sứ mệnh đặc biệt của mình, đó là tư vấn chiến lược cho Đảng và Nhà nước, nghiên cứu phục vụ chính sách, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - là những minh chứng hết sức thuyết phục phản bác mọi luận điểm sai trái, nghi ngờ về vai trò và vị thế độc lập của mô hình Viện Hàn lâm. Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đang tiếp tục tự đổi mới, nâng cao năng lực toàn diện để tiếp tục khẳng định sứ mệnh của một tổ chức nghiên cứu cơ bản, tư vấn chính sách quan trọng hàng đầu để có những đóng góp lớn hơn phụng sự phát triển đất nước.

KINH TẾ HỌC

NGUYỄN THỊ MINH TÚ, TRIỆU THANH QUANG

Xây dựng chuỗi giá trị du lịch cộng đồng của dân tộc Hmông ở Mường Lống, Nghệ An từ tri thức địa phương

Tóm tắt: Du lịch cộng đồng gắn với tri thức địa phương là một hướng đi mới đầy tiềm năng đối với các vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Mường Lống là xã vùng cao biên giới tỉnh Nghệ An, nơi đây là địa bàn cư trú tập trung của đồng bào dân tộc Hmông với hệ thống tri thức địa phương phong phú trong nông nghiệp, ẩm thực, dân ca dân vũ, nghề thủ công truyền thống, trò chơi dân gian và các nghi lễ truyền thống. Tuy nhiên, hoạt động du lịch cộng đồng tại đây vẫn chủ yếu diễn ra theo hình thức tự phát, nhỏ lẻ và chưa hình thành được chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Bài viết phân tích chuỗi giá trị du lịch cộng đồng tại xã Mường Lống trên cơ sở khai thác và phát huy tri thức địa phương của đồng bào dân tộc Hmông, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển chuỗi du lịch cộng đồng bền vững.

HỒ THỊ HÒA

Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản phẩm du lịch đặc thù của Hà Nội

Tóm tắt: Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, văn hóa và kinh tế của Việt Nam, là địa phương có tiềm năng đặc biệt lớn về phát triển du lịch. Thành phố sở hữu nguồn tài nguyên du lịch đa dạng với hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, cùng hàng nghìn làng nghề và điểm đến hấp dẫn. Tuy nhiên, việc chuyển hóa các giá trị đặc sắc này thành sản phẩm du lịch đặc thù có giá trị kinh tế và cạnh tranh cao vẫn còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có. Bài viết xác định nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản phẩm du lịch đặc thù của Hà Nội thông qua khảo sát định lượng. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, chính sách quản lý, tài nguyên du lịch, an toàn điểm đến và chất lượng lao động là các yếu tố ảnh hưởng tích cực. Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển bền vững sản phẩm du lịch đặc thù của Hà Nội.

QUAN HỆ QUỐC TẾ

NGÔ THỊ MAI DIÊN

Tài chính khí hậu: Giải pháp của một số quốc gia và hàm ý cho Việt Nam

Tóm tắt: Biến đổi khí hậu đã và đang gây ra những tác động tiêu cực tới hầu hết các quốc gia trên thế giới và cần phải có nguồn lực tài chính khổng lồ để ứng phó. Việc tài trợ nhiều hơn cho khí hậu được chứng minh là cơ chế hiệu quả nhất để giảm thiểu rủi ro khí hậu, phòng ngừa những hậu quả nghiêm trọng liên quan đến kinh tế, xã hội, môi trường, đe dọa tính mạng và sinh kế của hàng triệu, thậm chí hàng tỷ người trên toàn cầu. Bài viết nêu khái niệm, vai trò của tài chính khí hậu; lựa chọn một số giải pháp tài chính khí hậu ở Singapore, Trung Quốc và Nhật Bản, qua đó, rút ra những kinh nghiệm hữu ích để Việt Nam có thể tham khảo trong nỗ lực thu hút hiệu quả và đa dạng hóa nguồn tài chính ứng phó với biến đổi khí hậu.

XÃ HỘI HỌC

HOÀNG THỊ HOA MAI

Dự định tái hôn sau ly hôn và các yếu tố ảnh hưởng

Tóm tắt: Bằng phương pháp tổng quan tài liệu thứ cấp và phân tích sâu 10 trường hợp được chọn trên tổng 30 mẫu khảo sát thực tế, vận dụng lý thuyết lựa chọn hợp lý, bài viết phân tích những dự định tái hôn của nam giới và nữ giới sau ly hôn, từ đó thấy được sự tương đồng và khác biệt giới trong dự định này. Bên cạnh đó, yếu tố thúc đẩy hoặc cản trở quyết định tái hôn của nam giới và nữ giới cũng được nhận diện. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nữ giới cởi mở hơn trong quyết định tái hôn và đặt kỳ vọng nhiều hơn vào đối tượng kết hôn so với nam giới. Nam giới thường chịu ảnh hưởng nhiều bởi cuộc hôn nhân cũ, còn nữ giới chịu ảnh hưởng nhiều do tác động của mạng xã hội và các kênh truyền thông. Trong khi đó, cả nam giới và nữ giới đều chịu những ảnh hưởng giống nhau từ yếu tố con cái.

NGUYỄN THỊ THU NGUYỆT, BÙI THỊ HỒNG

Tình dục người cao tuổi từ góc nhìn giới và sức khỏe

Tóm tắt: Xã hội đã dần chấp nhận các cuộc thảo luận cởi mở về tình dục của người cao tuổi do số lượng người cao tuổi trên toàn cầu tăng lên nhanh chóng. Mặc dù có nhiều khác biệt về tuổi tác, sức khỏe thể chất và sức khỏe tinh thần so với người trẻ tuổi, nhưng người cao tuổi vẫn có thể và đang duy trì thực hiện các hành vi tình dục. Họ có thể hài lòng hoặc không hài lòng với đời sống tình dục của mình, nhưng chính những suy giảm về thể chất, tâm lý cùng với định kiến xã hội đã khiến người cao tuổi luôn phải né tránh tình dục, điều này ảnh hưởng không tốt tới cuộc sống của họ. Bài viết cung cấp những góc nhìn tích cực về sức khỏe, giới và sự thỏa mãn trong tình dục ở người cao tuổi, từ đó góp phần cung cấp những thông tin, kiến thức hữu ích cho các nhà nghiên cứu và các nhà hoạch định chính sách trong việc định hướng lão hóa thành công của người cao tuổi.

VĂN HỌC

PHẠM QUỲNH AN

Chân dung tự họa trong hồi ký văn nghệ: Từ biểu hiện cá nhân đến kiến tạo bản thể

Tóm tắt: Trong văn học Việt Nam hiện đại, hồi ký văn nghệ khẳng định vai trò quan trọng không chỉ như một phương tiện ghi chép lịch sử văn nghệ mà còn là không gian nghệ thuật khắc họa chân dung của các văn nghệ sĩ, đặc biệt là chân dung của chính người viết. Các tác phẩm hồi ký văn nghệ thể hiện cái “tôi” đa chiều của tác giả qua những ký ức, suy nghĩ về bạn bè, đồng nghiệp, trăn trở về nghệ thuật, tạo nên những chân dung sinh động, giàu tính nhân văn. Hơn thế, hồi ký văn nghệ còn kiến tạo bản thể thông qua chiến lược tự thuật, nơi tác giả chọn lọc và tái cấu trúc ký ức để hình thành cái “tôi” một cách có chủ đích. Với khả năng về ngôn ngữ, khả năng phân thân và tự phản tỉnh, các nhà văn đã biến thể loại hồi ký thành một diễn ngôn độc đáo, góp phần định hình bản sắc cá nhân qua hành vi viết và sáng tạo nghệ thuật. Bài viết bàn về vấn đề cái “tôi” được thể hiện qua hồi ký văn nghệ, đồng thời gợi mở một hướng tiếp cận học thuật đối với thể loại hồi ký: phân tích chân dung tự họa của tác giả hồi ký dưới hai góc độ là tự biểu hiện cá nhân và kiến tạo bản thể. Đây là cách tiếp cận quan trọng để hiểu đặc thù của thể loại này, đặc biệt trong lĩnh vực hồi ký văn nghệ.

GIỚI THIỆU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHXH&NV

Nguyễn Thị Huệ Ninh. Các yếu tố văn hóa trong phim truyện điện ảnh Việt Nam (Qua những phim chuyển thể văn học dân gian)

THÔNG TIN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC

• Hội thảo khoa học “Gương mẫu thực hiện chuẩn mực đạo đức cách mạng ở Đảng bộ Viện Thông tin Khoa học xã hội trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam”

GIỚI THIỆU SÁCH MỚI TẠI THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI