THƯ VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KINH TẾ HỌC

VŨ HÙNG CƯỜNG

Quan điểm, giải pháp phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên mới

Tóm tắt: Kể từ khi Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (năm 2017), khu vực kinh tế tư nhân ngày càng thể hiện được vai trò đóng góp quan trọng đối với tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế Việt Nam dưới các góc độ đóng góp vào tăng trưởng GDP, đầu tư toàn xã hội, tạo việc làm. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều rào cản cản trở sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân cả từ cơ chế, chính sách lẫn sự yếu kém nội tại của bản thân khu vực này. Bài viết khái quát về vai trò và đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân, những rào cản, tồn tại và hạn chế cản trở sự phát triển của khu vực này thời gian qua, từ đó đề xuất quan điểm và giải pháp chủ yếu phát triển khu vực kinh tế tư nhân, triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, để khu vực kinh tế tư nhân thực sự phát huy được vai trò động lực quan trọng nhất đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia trong kỷ nguyên mới.

QUAN HỆ QUỐC TẾ

TRẦN QUỐC VINH, LƯƠNG TÌNH

Kinh nghiệm của các nước châu Á về quản lý vấn đề xã hội và hàm ý chính sách đối với các địa phương ven biển vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ

Tóm tắt: Quản lý vấn đề xã hội nảy sinh trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội là một trong những nhiệm vụ quan trọng của chính quyền nói chung, tại các địa phương ven biển vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ nói riêng. Tổng quan kinh nghiệm quản lý vấn đề xã hội ở các địa phương ven biển trên thế giới cho thấy, quản lý vấn đề xã hội ở khu vực ven biển cần kết hợp chặt chẽ với quản lý kinh tế, xã hội, môi trường, an ninh quốc phòng; cần vận động sự tham gia của người dân, doanh nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội. Bên cạnh đó, để thu hút sự ủng hộ rộng rãi của người dân, cần làm tốt công tác tuyên truyền, thực thi và giám sát các chính sách an sinh xã hội. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số hàm ý nhằm nâng cao công tác quản lý vấn đề xã hội đối với các địa phương ven biển vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ.

CHÍNH TRỊ HỌC

BÙI MINH NGHĨA

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Việt Nam trong thời kỳ mới

Tóm tắt: Trong thời kỳ mới, khi toàn cầu hóa và Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố then chốt quyết định sự tăng trưởng kinh tế và vị thế cạnh tranh của mỗi quốc gia. Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, dồi dào và có khả năng tiếp thu công nghệ nhanh, nhưng chất lượng đào tạo lao động chưa đồng bộ, người lao động còn thiếu kỹ năng mềm, ngoại ngữ và tư duy sáng tạo. So với các nước phát triển, Việt Nam cần cải tiến hệ thống giáo dục, nâng cao tính thực tiễn trong đào tạo, đồng thời ứng dụng công nghệ hiện đại vào quản lý và phát triển nhân lực.

HUỲNH THỊ THU HẠNH

Đánh giá thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức tại tỉnh Quảng Ngãi

Tóm tắt: Dựa trên các số liệu thống kê và tài liệu chính sách, bài viết phân tích thực trạng thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức tại tỉnh Quảng Ngãi giai đoạn 2019-2024 nhằm làm rõ những chuyển biến trong việc phân tầng đối tượng, chuyên môn hóa nội dung đào tạo, mở rộng tiếp cận đến cấp cơ sở và nhóm yếu thế. Từ đó, bài viết chỉ ra những kết quả đạt được (như mở rộng quy mô bồi dưỡng, tăng cường đào tạo theo vị trí việc làm và chú trọng công chức cấp xã, viên chức chuyên ngành), nhận diện các rào cản, bất cập (như chất lượng đào tạo chưa đồng đều, hệ thống đánh giá sau đào tạo còn yếu, tỷ lệ nữ và người dân tộc thiểu số tham gia có xu hướng giảm) và đề xuất các giải pháp khả thi góp phần định hướng xây dựng chính sách nhân lực công hiệu quả, bền vững, phù hợp với yêu cầu phát triển địa phương trong giai đoạn mới.

DÂN TỘC HỌC

VŨ ĐÌNH MƯỜI

Trải nghiệm của nhân viên y tế tuyến đầu về áp lực trong phòng, chống dịch Covid-19 ở Việt Nam

Tóm tắt: Trong đại dịch Covid-19, nhân viên y tế tuyến đầu là những người phải trực tiếp đối mặt và chịu nhiều áp lực nhất. Những áp lực này có tác động sâu sắc đến đời sống thể chất và tinh thần của họ. Các nghiên cứu gần đây tập trung vào tác động, ảnh hưởng của dịch Covid-19 đến sức khỏe tâm thần, tình trạng bị định kiến, kỳ thị, phân biệt đối xử và bạo lực của nhân viên y tế trong thời gian diễn ra dịch bệnh. Từ góc độ dân tộc học/nhân học, dựa trên tư liệu điền dã tại hai thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, bài viết cung cấp thêm một góc nhìn khác - những trải nghiệm của các nhân viên y tế tuyến đầu với những áp lực mà họ phải đối mặt trong dịch Covid-19. Trên cơ sở đó, đưa ra một số khuyến nghị nhằm cải thiện công tác y tế dự phòng và giảm thiểu những tác động tiêu cực đến lực lượng này nếu có dịch bệnh tương tự xảy ra.

PHÁT TRIỂN BỀN VƯỠNG

NGUYỄN VĂN LINH

Phát triển năng lượng mặt trời ở Ấn Độ

Tóm tắt: Năng lượng đóng vai trò quan trọng, có tác động đáng kể đến sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Năng lượng tái tạo được coi là nguồn năng lượng cho tương lai, trong đó, năng lượng mặt trời là một trong những nguồn năng lượng tái tạo chính. Với điều kiện thiên phú có khoảng 300 ngày nắng, tương đương với hơn 5 triệu tỷ kWh mỗi năm và lượng bức xạ mặt trời trung bình ở mức 4-7 kWh/m²/ngày, Ấn Độ có tiềm năng rất lớn để phát triển năng lượng mặt trời. Bài viết phân tích thực trạng phát triển nguồn năng lượng mặt trời của Ấn Độ, qua đó đánh giá triển vọng của nước này đến năm 2030 và đưa ra một số hàm ý cho Việt Nam.

LUẬT HỌC

TRẦN THỊ LOAN, BÙI THỊ HƯỜNG

Pháp luật bảo đảm an ninh con người tại Việt Nam và những thách thức hiện nay

Tóm tắt: Bài viết chỉ ra những thách thức đối với việc bảo đảm an ninh con người trong giai đoạn hiện nay bao gồm: biến đổi khí hậu; dịch bệnh toàn cầu; khoa học - công nghệ phát triển không biên giới và vấn đề di cư, đồng thời, đánh giá sự sẵn có của pháp luật Việt Nam trong việc điều chỉnh các vấn đề về an ninh con người phát sinh trước những thách thức này. Từ đó, bài viết đề xuất một số định hướng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo đảm an ninh con người ở Việt Nam trong giai đoạn tới.

GIỚI THIỆU LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHXH&NV

Đào Thị Duy Duyên. Sự hài lòng hôn nhân của người trưởng thành tại Thành phố Hồ Chí Minh

THÔNG TIN HOẠT ĐỘNG KHOA HỌC

• Hội thảo khoa học “Nâng tầm các tạp chí của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam gắn với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới”